(Ảnh: Kim Phượng)
Ngồi đợi chờ các thí sinh tranh tài đoạt giải GREAT ROMANTICS COMPETITION 2026. Các em với tuổi đời rất trẻ, nhưng tài năng về âm nhạc đã để lại trong lòng người nghe nơi khán phòng, niềm vui, sự hâm mộ, cùng tiếng vỗ tay cổ võ. Riêng tôi tiếng đàn sâu lắng với bao nỗi niềm chất chứa chạm vào trái tim, âm thầm lệ sa. Vì sao?
Tiếng đàn cello nhẹ lướt trên dòng nhạc của Schubert từ một thí sinh, đã đưa tôi về lại quê hương, nơi với lũy tre xanh, nơi những con đường làng quanh co, nơi với hình bóng Má. Những ký ức xưa cũ từ lâu ấp ủ trong tâm tưởng chợt ùa về.
Má, người thiếu nữ lớn lên bên dòng sông Rạch Bàng, với hoa tim tím màu, hai buổi sớm chiều lờ lững. Cũng vào tuổi đó, tôi còn chơi trò với lũ con nít trong xóm thì Má đã là cô dâu út trong gia đình Nội. Bao năm làm dâu, bao năm nuôi đàn con thơ dại, đến những 10 đứa. Lời dạy con dịu dàng nhưng không kém phần nghiêm khắc. Với gia đình chồng luôn trọng đạo khiêm cung. Với Ba, giữ trọn thủy chung. Ấy vậy mà tuổi 16 bước vào trường đời chí đến ngày rời khỏi cuộc đời Má vẫn là tấm gương soi cho các con và các cháu hiểu đời, khâm phục. Liệu mười sáu năm giáo dục của ngoại, có đủ cho một cô gái quê gánh nổi trọng trách làm người vợ hiền dâu thảo hay chăng? Đó là câu hỏi đã từng quanh quẩn trong suy nghĩ của tôi.
Má sống rất thật, bình dị, thân thiện, hòa nhã với mọi người, không trọng người giàu mà khinh kẻ bần cùng. Và một thứ tình cảm tôi nghĩ rằng vừa sâu sắc lẫn thiêng liêng mà Má dành cho các “chú lính”, người đã hy sinh thân mình, bảo vệ an nguy cho kẻ khác, qua câu nói dạy con, ra đường gặp các “chú lính” chọc ghẹo, “đừng mắng chửi nghe con vì họ là người sống nay chết mai”. Đến cuộc đổi đời khiến Má đã khổ ấy vậy mà Má vẫn vươn tay nâng đỡ, an ủi những người từng cầm súng đã sa cơ.
Đời người không dài, nhưng nỗi đau cứ trĩu nặng trên đôi vai Má từ thời này bước sang lúc khác. Đã từng bao năm sống trong vùng loạn lạc, dưới sự đô hộ, ruồng bố của giặc tây. Đã từng lâm hoạn nạn, thống khổ dưới chế độ sau 75, đưa đứa con này ra đi, vào phương trời vô định, đợi đứa tù đày khác trở về, mà lòng Má luôn bền, giữ vững.
Đời Má, nếu nhìn vào, rõ đẹp như bức tranh thêu...
Đời Mẹ! Đẹp bức tranh thêu
Chỉ lòng óng ánh thêm đều mũi kim
Thanh thanh họa nét nổi chìm
Hài hòa sắc thắm bình yên tâm hồn
Tuổi kề cận buổi hoàng hôn
Còn bao mũi khó ngõ dồn công lao
Ngắm tranh nào rõ phía sau
Bao nhiêu mối nối nỗi đau Mẹ hiền
... từng nỗi đau, Má đã kiên cường che giấu những giọt lệ.
Càng suy ngẫm, soi lại chính mình. Má ơi, con đã..., đang…, mãi...lau tấm gương tâm hồn theo từng góc cạnh. Nhưng con rất sợ, sợ một ngày nhìn vào gương vẫn úa mờ và không nhận ra chính mình.
Không, không được dùng chữ “nhưng”!
Con đang lau gương Má ơi!
Kim Phượng
24.9.2026 Lần Giỗ Thứ 24
