Chủ Nhật, 22 tháng 10, 2017

Mong Manh


Bài Xướng:



Mong Manh

Nhìn lá thu vàng rõ tử sinh
Ngày nao hoa lá nắng lung linh
Mà nay run rẩy trên cành bám
Cơn gió vô tình lá viễn chinh!

Mailoc
***
Bài Họa:

Mong Manh


Cám cảnh cây khô, sống tử sinh,
Con người vốn quý, chết vong linh.
Thu đông lạnh lẽo cây thay lá,
Tết nhất huy hoàng hết chiến chinh.

Mai Xuân Thanh,
***
Các Bài Cảm Tác: 

Mong Manh


Mơn man phiến lá gió lay cành
Uống nắng tơ vàng đượm sắc xanh
Mỗi độ thu về thêm rực rỡ
Cuốn theo chiều gió kiếp mong manh

Kim Phượng
***
Màu Thu Mong Manh

Kiếp lá mong manh tựa kiếp người
Mùa Xuân xanh mát với hoa tươi
Vào Thu vàng lá cành tàn úa
Cơn gió heo may rụng cả rồi!

Song Quang

Thứ Sáu, 20 tháng 10, 2017

Tình Thu


Hơi thu lành lạnh thoáng heo may
Cám cảnh hồn thơ dệt tháng ngày
Hờ hững sương mờ giăng ảo ảnh
Đôi câu hoà điệu khúc thu này
                ***
Trên cành từng chiếc lá dần phai
Văng vẳng như đâu vọng gót hài
Chẳng lẽ dư âm từ dĩ vãng
Hay lòng mơ tưởng bước chân ai
                ***
Đỏng đảnh tầng cao dáng chị Hằng
Khi mờ khi tỏ ánh giăng giăng
Tiếng Ngâu than thở gieo hờn tủi
Cách biệt đôi bờ thổn thức trăng.
                ***
Xin đừng ủ rũ nữa thu ơi
Hãy gắng vui lên tạo dáng đời
Lộc sẽ thay dần bao sắc úa
Kìa sao Mai rực sáng chân trời.

Quên Đi

Thứ Năm, 19 tháng 10, 2017

Mấy Thưở


Tình cờ, Người bạn Vườn Thơ Thẩn mời viết nối tiếp bài thơ...rất hân hạnh và cám ơn 

Dễ gì hạnh ngộ bạn đồng sanh
Chung nét suy tư nhớ cội ngành
Rừng trước đơn sơ người ẩn dật
Phượng vàng giản dị chốn đua tranh

Cao Linh Tử
***
Nảy sinh Đồng Tháp hoa tâm thiện
Là đấy Cao Linh kẻ ý lành
Thơ thẩn Vườn thơ duyên gặp gỡ
Dễ gì hạnh ngộ bạn đồng sanh

Kim Phượng

Thứ Ba, 17 tháng 10, 2017

Tanka 8 - Nghiệt Ngã


Tanka 8

những chiếc lá
bay trong gió thu vàng…
vạn nụ hôn 
gửi đến người phương xa
gửi tất cả lòng ta…

dovaden2010
19/9/2017
***
Nghiệt Ngã

Từ Tanka 8 của dovaden

Mùa vàng lên
Hiên ngoài xôn xao lá
Nụ hôn đầu
Nghiệt ngã đến ngàn năm
Theo nhau tận chỗ nằm

Kim Phượng

Thứ Hai, 16 tháng 10, 2017

Thăm Thành Phố Amsterdam & Đi Canal Tour 18-5-2017

Thăm thành phố Amsterdam (18/5) Từ hotel , lấy xe tram #2 để đi vào trung tâm thành phố, mất 45 phút. Hôm nay chúng tôi mua vé 24 hr để đi bus, tram, metro, nhưng chỉ đi trong thành phố nên vé thấp hơn đi ngoại ô như ngày hôm qua, chỉ có 7.5 Euro. Trạm cuối cùng cuả xe tram nằm ngay trước mặt Centraal station. Kiến trúc cuả Centraal station có vẽ cổ điển và có thể nói là một trong những building đẹp nhất ở Amsterdam. Được xây năm1889, là nhà gas lớn thứ nhì sau Utrecht Centraal. Nhà ga trung tâm nầy là nơi xuất phát các chuyến xe lửa đi Paris , Brussels, Berlin, Cologne, phi trường Schiphol, các thành phố khác ở Hoà Lan. Ngoài xe lửa , nó còn là bến xe metro, xe bus, xe tram. Sau lưng nhà ga là bến phà chở khách ra các đảo lân cận. Dạo chơi ở đây một lát rồi lên xe tram đi đến Museum Square. Nơi đây tập trung nhiều Viện bảo tàng như Rijksmuseum, Van Gogh Museum . Đối diện với Rijksmuseum là Royal Concertgebouw (Concert Hall), cả hai đều rất đẹp, chỉ có Van Gogh Museum là mới xây sau nầy nên thấy cũng tầm thường. Chúng tôi không mua vé vào xem các viện bảo tàng ở đây vì có chủ ý, trong chuyến đi nầy khi tới Paris sẽ có rất nhiều viện bảo tàng " nặng ký " hơn nhiều, đáng để xem hơn. Thăm khu bảo tàng xong, lấy xe tram quày trở về Centraal station để đi Canal tour


Đi Canal tour Ngay trước mặt tiền cuả Centraal station là con kênh, nơi đó là bến cuả nhiều tàu chở khách du-lich . Giá cả cũng rất khác biệt, tùy theo hãng, làm khách cũng phân vân không biết chọn hãng nào. Chúng tôi chọn một tàu với giá vé là 11 Euro/ người, đi tour 1 giờ (vé mắc nhứt là 22 Euro/người). Amsterdam có rất nhiều kênh đào, chằng chịch như mạng nhện, giống như ở Venice (Ý), tuy nhiên có cái khác biệt là ở Venice bạn không thể đi xe hơi vì đưòng phố và cầu nhỏ hẹp, cho nên phương tiện di chuyển duy nhất trong thành phố chỉ là tàu (water bus) , còn ở Amsterdam đường xá rộng rãi nên di chuyển bằng mọi phương tiện đều được.. Ngồi 1 giờ trên tàu để xem sinh hoạt 2 bên bờ kênh cũng chỉ là "cởi ngựa xem hoa " thôi. Nhà cửa, building, quán ăn nằm sát bờ kênh mà nước không bị ô nhiễm, hôi thối, không có rác rưới trôi lềnh bềnh , chứng tỏ người dân có ý thức cao. Đi xong tour mới biết tàu mắc tiền hay rẽ tiền cũng đều đi cùng một tuyến đường, với thời gian như nhau.



Kinh Luân

Chủ Nhật, 15 tháng 10, 2017

Thương Người Đi Trong Giá Buốt


Thương thân liễu yếu đào tơ
Lạnh lùng mưa gió tinh mơ chẳng sờn
Một thân một cõi cô đơn
Tâm người cứng cõi lòng chơn chất tình

Nguyễn Cao Khải


Thứ Bảy, 14 tháng 10, 2017

Còn Ít Thời Gian - Thời Gian


Bài Xướng:

Còn Ít Thời Gian


Ta đã gần xong một kiếp trần
Người đi kẻ đến tựa phù vân
Buồn vui điểm sắc trên màu tóc
Hay dở in hình dưới gót chân
Sự nghiệp con con bằng huyết áp
Công phu ít ít với đòn cân
Thời gian rút ngắn từng giây phút
Cố gắng làm, cho những thứ cần.

Cao Linh Tử 
26/9/2017
***
Bài Họa:

Thời Gian


Kiếp tha hương độc bước đường trần
Tan tụ lững lờ tựa áng vân
Sương tuyết điểm hoa đầy mái tóc
Thời gian đếm bước nhẵn đôi chân
Tuổi đời chồng chất thêm ngày tháng
Nỗi nhớ âm thầm nặng não cân
Chốn cũ một lần mong trở gót
Để nghe ai đấy giọng ân cần

Kim Phượng


Thứ Sáu, 13 tháng 10, 2017

Càng Thêm Rắc Rối


Trong những năm sau nầy, trên diễn đàn các trang mạng nhất là các thi đàn thơ Đường Luật, thường xuyên xảy ra tình trạng hướng dẫn hoặc phê bình về Luật Thơ Đường Luật, với các lỗi như Điệp Tự, Phong Yêu, Hạc Tất ...
Từ đó, khiến nhiều người bị chê làm thơ Đường Luật phạm phải lỗi Điệp Tự nhiều lần, ấm ức lắm và phản pháo lại, đại khái cho rằng hồi đó khi học ở trường không hề có luật này. Chỉ phạm luật khi làm không đúng theo 5 nguyên Tắc: Niêm, Đối, Thanh, Vận và Bố Cục, khi Họa Thơ còn thêm một lỗi nữa là Khắc Lục. 
Đúng quá đi chớ. Trong 5 qui tắc này đâu có điều nào nói về Điệp Tự.
Tôi không biết người ta dựa vào qui tắc nào trong Đường Luật Thi để bắt lỗi người khác khi làm thơ bị Điệp Tự là sai, là phạm luật? 
Trong 5 qui đinh bắt buộc của Thơ Đường Luật, có Qui Đinh về Vận. Vận ở đây chỉ đề cập đến vần gieo, chớ đâu phải các từ khác trong bài thơ. Bị Thất Vận hay Phạm Luật Gieo Vần có 2 trường hợp:
1- Điệp Vận: trùng vần gieo. Trong bài ở các chữ cuối các câu 1, 2, 4, 6, 8 có hai chữ trùng nhau. . 
Như bài "Dại Khôn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm, đó không phải là Điệp Vận mà là một dạng đặc biệt trong thơ Đường Luật, một cách chơi thơ của Tiền Nhân. Dạng này, thỉnh thoảng Tiền nhân hay sử dụng.
Điệp Vận là khi trong các vần gieo có trùng chữ. Tuy nhiên, nếu trùng từ nhưng khác nghĩa như gieo vần có 2 chữ "trường", một chữ có nghĩa là "trường học" còn một chữ có nghĩa là "đường trường" thì không thể coi là phạm luật Điệp Vận. Lỗi Điệp Vận này Tiền nhân không hề bị, nên không thấy xảy ra. Ngoại trừ trường hợp Thủ Vỹ Ngâm, một dạng trong thơ Đường Luật.
2 - Không đồng âm: ví dụ như vần "ai" gieo với vần "ăn..". Có trường hợp không đồng âm nhưng được thông qua vì có một hai mẫu tự giống nhau, xem như không phạm luật nhưng cần hạn chế như "ai" với "ôi"... trường hơp này trong thơ của Tiền nhân có rất nhiều.
Trở lại vấn đề Điệp Tự, hãy xem lại thơ Đường Luật của Tiền Nhân, các Tiền Bối khi xưa thường có tình trạng này. Nếu trong bài thơ một chữ sử dụng nhiều lần (ngoại trừ Vần Gieo) không làm bài thơ mất hay, lệch ý thơ, thì đâu ảnh hưởng gì mà Lỗi với Phải. Thí dụ như bài thơ Vịnh Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan, ngay hai câu Đề đã có Điệp Tự rồi:

Bước tới đèo ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá lá chen hoa...

Thật tuyệt, nếu không dùng lại chữ chen thứ hai, mà dùng một từ nào khác, chắc câu thơ sẽ mất hay ngay. Như thế các nhà thơ xưa thường dùng "điệp tự" để làm bài thơ rõ ý hơn hoặc hay hơn. 

Nhìn rộng ra, chúng ta thấy Thơ Tàu, Thơ Ta, và cả thơ Tây. Không thơ nào mà không sử dụng Điệp Tự. Thế tại sao có tình trạng bắt lỗi Điệp Tự ở đây, mà không dựa vào nguyên tắc hay qui định nào.

Tiếp tục vấn đề lỗi phải của Thơ Đường Luật, Các Thi nhân ngày trước chỉ biết có 5 lỗi được nêu trên mà thôi, không hề biết đến các lỗi như Phạm đề, Điệp tự, Phong yêu, Hạc Tất...chính vì thế, chúng ta thấy thơ của Tiền Nhân hiếm khi phạm vào 5 qui tắc của Đường Luật Thi, còn các lỗi gì gì đó, mà chúng ta thấy lưu truyền trên một số Thi Đàn, thì Tiền Nhân người nào cũng bị phạm phải rất nhiều.

Ngày nay các Nhà Thơ hay Học Giả nào đó, đã dựa vào đâu (?) để thêm vào hàng tá Bệnh Lỗi của Thơ Đường Luật?
Chúng ta thử vắn tắt truy nguyên bệnh lỗi của Thơ xuất phát từ bao giờ?
Người khởi xướng thuyết "Tứ Thanh Bát Bệnh" cho Thơ Tàu là Thẩm Ước (441-513), ông sống vào triều đại Nam Bắc Triều ( 420-589), trước khi Đường Luật Thi xuất hiện khá lâu ( Nhà Đường 618-907). Như thế thuyết Tứ Thanh này chỉ áp dụng các loại thơ Cổ Thể (Cổ Phong) đang thịnh hành ở Trung hoa vào thời bấy giờ mà thôi.
Thuyết Tứ thanh Bát Bệnh của Thẩm Ước, được các nhà thơ bấy giờ hưởng ứng nhiệt liệt. Dựa vào Thuyết này, các Thi Nhân Tùy - Đường đã chỉnh sửa thơ Ngũ Ngôn và Thất Ngôn Cổ Thể thành Thơ Đường Luật hoàn chỉnh với 5 qui tắc bắt buộc khi làm Thơ Đường Luật.
Thầy Dương Quảng Hàm có viết trong Việt Nam Văn Học Sử Yếu:
"Thơ nôm ta làm theo phép tắc thơ Tàu, mà âm thanh tiếng ta cũng tương tự tiếng Tàu (cũng là thứ tiếng đơn âm và cũng chia làm tiếng bằng tiếng trắc). nên thi pháp của ta tức là thi pháp của Tàu và các niêm luật của thơ ta cũng phỏng theo thơ Tàu cả ... Trong lối thơ Đường luật, có năm điều này phải xét 1) Vần; 2) Đối ngẫu; 3) Thanh; 4) Niêm; 5) Cách Bố cục ".

Có thể kiến thức còn hạn hẹp, non kém, nên tôi chưa hề thấy một văn bản hay thư tịch nào nói về các lỗi khác của Thơ Đường Luật, ngoài 5 điều mà Giáo Sư Dương Quảng Hàm nêu trên. Những lỗi được thêm thắt mới này, chỉ thấy lưu truyền đầy trên diễn đàn các trang mạng Internet.

Thơ Đường Luật chỉ với 5 qui định chính luật đó thôi, đã bị các nhà thơ cận đại như Phan Khôi, Lưu Trọng Lư, Thế Lữ... cho rằng quá gò bó, nên cùng nhau cho ra đời một dạng thơ khác gọi là Thơ Mới. Có lẽ một số nhà thơ, học giả (?) hiện thời cho rằng 5 điều này còn quá ít nên cố tìm thêm nhiều qui luật nữa để tạo sự khắc khe cho Đường Luật Thi chăng? 

Đúng là "Hậu sinh khả úy". Kẻ sinh sau đã sáng tạo thêm nhiều luật lệ mới cho thơ Đường Luật để chỉ vẽ, dạy dỗ cho những người mới bước chân vào ngưỡng cửa Đường Luật Thi. Qua đó, bắt lỗi những người chỉ biết làm thơ Đường Luật theo Chính Luật. Như thế, họ gián tiếp bắt lỗi cả Người Xưa, những bậc Thầy, bậc Tiền Bối của thơ Đường Luật. 
Cũng có thể muốn chứng tỏ rằng mình hiểu biết sâu sắc về thơ Đường luật; thông thái hơn cả Thẩm Ước, hơn cả những thi nhân Hậu Tùy và Tiền Đường, khi sáng tạo thêm một số luật cho Đường Luật Thi. 
Nào là Ức Trai tiên Sinh, Tố Như Tiên Sinh, Tản Đà Tiên Sinh, Nữ sĩ Hồ Xuân Hương..., nào là Thi Bá, Thi Thánh, Thi Vương của thời Đường...nếu các vị tái sinh, không biết có làm được những bài thơ xuất thần lưu hậu thế với những Luật mới xuất hiện này không?
Đây đúng là "Trên Trường Giang, sóng sau đè sóng trước" chớ không còn là "Trên Trường Giang, sóng sau đùa sóng trước" nữa.

Thôi thì cứ làm thơ theo chính luật. Nếu những câu nào đọc thấy bẻ mồm bẻ miệng, nghe không êm tai, thì ta chỉnh sửa lại là được rồi. Đâu cần phải dựa vào Thuyết Tứ thanh Bát Bệnh thêm lần nữa, bày ra đủ thứ luật lệ mà hành hạ người làm thơ. 
Nên nhớ, chúng ta làm thơ, chớ không phải là những nhà Điêu Khắc Thơ.

Huỳnh Hữu Đức