Chủ Nhật, 18 tháng 9, 2022

Hành Quân Cửu Nhật Tư Trường An Cố Viên 行軍九日思長安故園 - Sầm Tham

 
    Sầm Tham (715-770) từ nhỏ cha mất sớm, nhà nghèo, Ông phải tự lo sinh kế cũng như trong học hành. Đậu Tiến Sĩ năm 29 tuổi. Trong cuộc đời làm quan, Ông đã nhiều lần xuất chinh ra tận biên ải. Thời gian ở biên ải lâu dài, vì thế mà thơ ông nghiêng nhiều về chủ đề Biên Tái, và được xem là Nhà thơ Biên Tái xuất sắc nhất.

    Khi hành quân ra biên ải lần 2, Ông được phong làm Phán quan cho Tiết độ sứ An Tây là Phong Thường Thanh. Trong ngày tết Trùng Cửu (Trùng Dương) 9 tháng 9, trên đường ra biên ải lần 2, ông có làm 2 bài thơ, đó là bài "Cửu Nhật Sứ Quân Tịch Phụng Tiễn Vệ Trung Thừa Phó Trường Thuỷ" và bài thơ "Hành Quân Cửu Nhật Tư Trường An Cố Viên" đều được xếp vào dòng thơ Biên Tái. Trong khoảng thời gian ở biên ải lần này, Ông sáng tác rất nhiều thơ về biên tái.

    Nhiều người cho rằng bài thơ "Hành Quân Cửu Nhật Tư Trường An Cố Viên" được Ông viết trong thời kỳ Loạn An Sử, nhưng điều này không hợp lý, bởi thời kỳ đó, nội bộ nhà Đường hổn loạn, ông không hề được điều ra biên giới hay giữ chức vụ nào. Mãi đến khi loạn An Lộc Sơn và Sử Tư Minh bị dẹp tan, Ông mới được Đỗ Phủ và Phòng Quân tiến cử giữ chức Hữu Bổ Khuyết.

    Ngoài ý tiếc vì không được đón tết Trùng Cửu theo cổ truyền, bài thơ còn nói lên sự khát vọng muốn tiến thân của Ông, nhưng không có người trong triều nâng đỡ. Điều này thể hiện lúc gần cuối đời, Ông bị bãi quan và mất trong cảnh nghèo khó.

行軍九日思長安故園

Hành Quân Cửu Nhật Tư Trường An Cố Viên

強欲登高去            Cường dục đăng cao khứ
無人送酒來           Vô nhân tống tửu lai
遙憐故園菊           Dao liên cố viên cúc
應傍戰場開           Ưng bạng chiến trường khai.

岑參                        Sầm Tham

Dịch Nghĩa: Tết Trùng Cửu, Lúc Chuyển Quân Nghĩ Đến Vườn Cũ Ở Trường An

Tuy rất muốn đi lên núi cao (tục từ thời Hán, ngày 9.9 mọi người đều lên núi cao uống rượu cúc để tránh tai họa)
Nhưng lại không có ai đến bày tiệc rượu tiễn đưa
Từ nơi xa thương nhớ vườn hoa cúc cũ
Đành thôi vì đang tiến đến nơi chiến tranh xảy ra.

Dịch Thơ:

1/
Vươn cao lòng rất muốn
Rượu tiễn chẳng ai mời
Nhớ cúc hoa vườn cũ
Nhưng binh lửa dậy trời.

2/
Trùng Dương thật muốn lên cao
Rượu đưa lại chẳng người nào tiễn ta
Nhớ vườn cúc cũ phương xa
Cũng đành gác lại tiến ra sa trường.

Quên Đi
***
Ngày Trùng Cửu Hành Quân Nhớ Vườn Cũ Ở Trường An

Rất muốn lên non cao
Chẳng người tặng rượu đào
Xót thương vườn cúc cũ
Tan tác trong binh đao?

Kim Oanh
***
Tết Trùng Cửu, Lúc Chuyển Quân Nghĩ Đến Vườn Cũ Ở Trường An

Lòng muốn vượt non cao
Chẳng người rượu tiễn chào
Cúc vườn xưa vẫn nhớ
Chinh chiến biết làm sao

Kim Phượng


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét